ԵՊՀ. ինֆորմատիկայի և կիրառական Մաթեմատիկայի Ֆակուլտետ » IT նորություններ

Փորձարկում ենք Google+ ծառայությունների փաթեթը

Davit Avetisyan — Thu, 14 Jul 2011 22:25:22 +0000

Վերջապես այսօր ստացա Google+ ծառայությունների փաթեթի հրավեր: Բլոգում մի քանի օր առաջ դրա մասին գրել ենք: Եթե չեք կարդազել գրառումը, ասեմ, որ այն սոցիալական ցանց է, որը կապում է Google-ի հին ծառայությունները (GMail, Picasa, Chat և այլն) և առաջարկում է նորերը (դրանց մասին դեռ կխոսենք):

Առաջին անգամ Google+ի գլխավոր էջը տեսնելուց միանգամից մտածում ես, որ այն facebook-ի կլոնն է (կամ, չլինի facebook-ի ձևավորումը փոխել են…):

«Ընկերներին» կարելի է խմբավորել Circles (շրջանակներ) կոչվող օբյեկտներում: Հետագայում խմբային չատ, խմբային վիդեոչատ (սրա անունն էստեղ hangouts է) կազմակերպվում է հենց նույն շրջանակներում:

Facebook-ի «պատին» այստեղ փոխարինում են stream-ները (հոսք), ընդ որում ամեն շրջանակ ունի իր առանձին հոսքը: Նոր նկարներ, վիդեոներ, պատմություններ, հղումներ ավելացնելիս կարելի է նշել այն հոսքերը, որոնք կարող են տեսնել նորությունները: Սա բավականին հարմար է (օրինակ, երբ չես ուզում, որ աշխատանքի վայրում տեսնեն վերջին ընկերական խնջույքի նկարները (նույն բանը կարելի է անել նաև facebook-ում, բայց հրապարակման կարգավորումները այնտեղ գործում են անհատներին նշելու/հեռացնելու սկզբունքով)): ստանալ Հոսքերի գրառումների տակ մեկնաբանություններ թողնելու մեխանիզմը գրեթե նույնն է, ինչ facebook-ում:
Շատ ուրախացրեց Photos-ը: Նախ և առաջ, գրանցվելիս Google+ը թույլ է տալիս կապել G+ Photos-ը Picasa-ի հետ: Այսպիսով Picasa-յում տեղադրված բոլոր նկարները (իրենց հրապարակելու կարգավորումներով) հասանելի են G+ Photos-ում և հակառակը: Նկարները դիտելու ու կառավարելու գործընթացը շատ հարմարավետ է:

Facebook-ի Page-երին այստեղ փոխարինում են ավելի պարզեցված Sparks-ը: Սա պարզապես ձեր նախընտրած թեմայով տարբեր կայքերից պարբերաբար հոդվածներ է հավաքում և ներկայացնում է մեկ հոսքի ներքո, թույլ տալով ցանկության դեպքում կիսել (share) դուր եկած հոդվածը ընտրյալ շրջանակների հետ:

Եվ վերջապես աուդիո/վիդեո չաթերի մասին: Հաճելի է նկատել, որ աուդիո «զանգ» կարելի է անել ընկերներին անմիջապես չաթի պատուհանից (որը գրեթե ոչնչով չի տարբերվում facebook-ի չաթի պատուհանից): Առավել ուրախացնում է խմբակային վիդեո չաթը: Այն աշխատացնելու համար Google+ը պահանջում է տեղադրել Google Audio/Video plugin անունը կրող հավելում: Խմբակային վիդեո չաթը աշխատում է, ինչպես և խոստացված էր: Hangout-ին մասնակցել կարող են առավելագույնը 10 մարդ: Կենտրոնական մեծ պատուհանում երևում է այն մասնակցի [ուղիղ եթերով] պատկերը, ում ձայնը տվյալ պահին ամենաբարձրն է:

Ընդհանուր առմամբ, Google+ը ամենևին չի հեղաշրջում սոցիալական կայքերի ոլորտը, և միայն ժամանակը ցույց կտա, թե կդառնա այն արդյոք այնքան տարածված, որքան facebook-ն ու twitter-ն են: Մյուս կողմից, շատ քիչ ծառայություններ կարող են պարծենալ խմբակային վիդեո չաթ առաջարկելու (անվճար!) հնարավորությամբ: Այնպես որ, փորձել արժե, բայց, մեկը ես ամբողջովին «տեղափոխվել» Google+ դեռևս չեմ պատրաստվում:

P.S. Facebook-ը չի պատրաստվում ձեռքերը ծալած կանգնել և շուտով այն կգործարկի սեփական վիդեո չաթի ծառայությունը (ավելի ստույգ, Skype-ի վիդեոզանգերը կինտեգրվեն Facebook-ում): Դեռևս խոսքը գնում է միայն 1-1 վիդեոզանգերի մասին (Skype-ում խմբակային վիդեոզանգերը վճարովի են):

P.S. Եթե ուզում եք Google+ հրավեր ստանաք, գրեք ձեր մեյլը մեկնաբանություններում

Աղբյուր՝ http://the809blog.wordpress.com

Իմանալ wordpress.com-ում բլոգի վիճակագրությունը

Davit Avetisyan — Fri, 04 Mar 2011 20:44:30 +0000

Բոլոր բլոգերներին էլ հետաքրքրում է, թե քանի մարդ մտավ իրենց բլոգ, քանի հատ պոստ կարդաց, ինչքան ժամանակ մնաց բլոգում… Ցավոք wordpress.com կայքում բացված բլոգների վիճակագրությունը իմանալու համար այդ կայքում շատ թույլ ու անպետք գործիք է դրած որը ցույց է տալիս թե քանի անգամ են կարդացել բլոգը ու էլի մի քանի բան: Բայց թե քանի անգամ են կարդացել ու քանի հոգի է կարդացել(նկատի ունեմ տարբեր IP-ներից) դրանք շատ տարբեր բաներ են… հնարավոր է մի հոգի մտնի ու սաղ պոստերը հերթով բացի կարդա, իսկ բլոգի հեղինակին թվա թե 20-30 հոգի մտել են: Սովորական հաշվիչների մեծ մասը աշխատում են ջավասկրիպտով, իսկ wordpress.comը ջավասկրիպտը չի հասկանում դրա համար պետք է տեղադրել HTML-ով աշխատող հաշվիչ: Անձամբ ես օգտագործում եմ http://www.liveinternet.ru կայքի հաշվիչը: Այս հաշվիչի միջոցով հանարավոր է իմանալ թե քանի հոգի է մտել և քանի րոպե է մնացել կայքում, ամեն այցելուի կարդացած պոստերի միջին արժեքը, ինչ բրաուզերով են մտել, ինչ օպերացիոն համակարգից, ինչ են ման եկել գուգլում որ հայտնվել են ձեր մոտ, որ կայքերից են եկել ձեր մոտ… և շատ ու շատ հետաքրքիր ինֆորմացիա:

Հաշվիչը տեղադրելու համար մտնում ենք http://www.liveinternet.ru և վերևի ձախ անկյունում սեղմում ենք Получить счетчик: Գրանցում ենք բլոգի տվյալները ու անցնում հաջորդ էջին: Հաջորդ էջում ձեզ կառաջարկեն ընտրել հաշվիչի տեսակը, բայց սրանք ջավասկրիպտով են… Ոչ ջավասկրիպտով հաշվիչ ստանալու համար լրացնում ենք

http://www.liveinternet.ru/code?js=no?nick=ձեր_բլոգի_անունը_WP_ում հասցեն ու գրում բրաուզերի մեջ , հետո ընտրում ենք հաշվիչը ու տրված HTML կոդը տեղադրում widgets->textի մեջ ու դնում բլոգի որևէ տեղում: Այսքանը անելուց հետո դուք արդեն կարող եք իմանալ ձեր բլոգի մասին ամեն ինչ: Դրա համար մտնում եք http://www.liveinternet.ru սեղմում եք ”В статистику” կնոպկայի վրա, լրացնում եք լոգինը ու կոդը ու սկսում ուսումնասիրել ձեր բլոգի թվաբանությունը

Հայերեն ուղղագրության ստուգում (spellcheck) office 2007-ում

Davit Avetisyan — Sun, 27 Feb 2011 14:16:02 +0000

Սկզբից ուզում էի իմ բառերով գրեի, բայց հետո փոշմանեցի ու դնում եմ այն կայքի անունը որտեղ կարող եք կարդալ ու իմանալ, թե ոնց հայերեն ուղղագրությունը ստուգել word 2007-ում: Շատ հետաքրքիր ու հումորով գրված է, եթե ինչ որ բան չհասկանաք մեկնաբանությունում գրեք կպատասխանեմ, իմ մոտ ստացվեց

http://ovanitas.livejournal.com/4450.html

Ամենատարածված անունները ըստ facebook-ի

Davit Avetisyan — Fri, 25 Feb 2011 09:04:07 +0000

Ըստ facebook-ի՝ Հայաստանում ամենատարածվածը Անի ու Նարեկ անուններն են

http://www.radiovan.am

Ինչպես գտնել կորցրած բջջային հեռախոսը

Davit Avetisyan — Fri, 17 Dec 2010 09:14:08 +0000

Բջջային հեռախոս կորցնելը ամենավատ բաներից է որ կարող է պատահել ուսանողի հետ.. չպլանավորված ծախսեր նոր հեռախոս գնելու համար, կորցրած կոնտակտային համարներ, նկարներ, սիրած երգեր և այլն:Բայց դե հեռախոսը ավելի հաճախ գողանում են, քան թե կորցնում ենք: Այստեղ կպատմեմ մի ծրագրի մասին, որը ինչ-որ չափով հնարավորություն կտա խուսափել այս տհաճ իրավիճակից: Symbian, Android և Windows Mobile պլատֆորմայի վրա աշխատող հեռախոսների համար F-Secure ընկերությունը ստեղծել է շատ լավ անվճար ծրագիր, որի միջոցով կարելի է կորցրած հեռախոսը արգելափակել, իմանալ նրա գտնվելու վայրը, իմանալ SIM քարտի փոփոխության մասին, իսկ ծայրահեղ դեպքում ջնջել հեռախոսի ամբողջ ինֆորմացիան: Սկզբի համար պետք է ներբեռնել F-Secure Anti-Theft ծրագիրը, տեղադրել հեռախոսի մեջ և կարգավորել (ընտրել գաղտնի կոդը, գաղտնաբառը, հեռախոսի համար որի վրա ուղարկվելու է ինֆորմացիան ):

Հեռախոսը կորցնելու դեպքում դուք ունեք հետևյալ հնարավորությունները.

1. Արգելափակել հեռախոսը sms ուղարկելով #lock# տեքստը: Հեռախոսը կմնա արգելափակված մինչև չմուտքագրեք ճիշտ կոդը:

2. Իմանալ հեռախոսի գտնվելու վայրը sms ուղարկելով #locate# տեքստը:

3. SIM քարտը փոխելու դեպքում հեռախոսը արգելափակվում է և կարգավորումներում նախապես գրված համարին sms է ուղարկում, նշելով նոր SIM քարտի տվյալները: Այս ֆունկցիան աշխատում է ավտոմատ կերպով:

4. Եթե ոչինչ չի օգնում և հեռախոսը հետ վերադարձնելու ոչ մի հնարավորություն չկա, դուք կարող եք ջնջել հեռախոսի մեջ եղած ամբողջ ինֆորմացիան sms ուղարկելով #wipe# տեքստը:

Այս ծրագրի խորհուրդ կտամ բոլոր սմարտոններ ունեցողներին, մի քանի րոպե ծախսեք այս ծրագիրը տեղադրելու համար և հհանրավոր է այն հետագայում ձեզ վերադարձնի ձեր հեռախոսը

P.S. Սա էլ վիդեո որը ցույց է տալիս թե ինչպես է աշխատում ծրագիրը:

Google-ը կպատասխանի ավելի շուտ, քան դուք կհարցնեք

Davit Avetisyan — Sat, 11 Dec 2010 21:55:46 +0000

Պատկերացրեք մեքենայով անծանոթ քաղաքով գնում եք ու զգում եք, որ սովածացել եք… այդ պահին, չգիտես ոնց, ձեր հեռախոսը հասկանում է ձեզ ու քարտեզի վրա ցույց է տալիս մոտակայքում գտնվող լավ ռեստորաններից մեկը ու ասում, որ այնտեղ շատ համեղ խորոված են պատրաստում: Ահա դուք մտաք այդ ռեստորան. դեռ չեք հասցրել նստել սեղանի մոտ, իսկ հեռախոսը արդեն ձեզ ցույց է տալիս մենյուն, գները ու ռեստորանի ամենահամեղ ուտեստները իրենց բաղադրությամբ: Նման է հրաշքի չէ? Սա հանրահայտ Google ընկերության նոր պռոեկտն է, որը կսկի գործել մոտ 5 տարի հետո: Նոր տեխնոլոգիաների հիման վրա աշխատող որոնողական համակարգում կարիք չի լինի հարցում անել, քանի որ այն ավելի շուտ կպատասխանի ձեզ:Համակարգը կկարողանա ավտոմատ կերպով գուշակել, թե այդ պահին ինչը կարող է ձեզ հետաքրքիր լինել և կառաջարկի այդ ինֆորմացիան:Այս համակարգը ինֆորմացիա է հավաքում մարդու մասին և դրանք օգտագործում մեր կյանքը ավելի ~~ռոբոտացնելու~~ հեշտացնելու համար: Ռեստորանի օրինակում մուտքային տվյալներ են հանդիսանում օգտագործողի ճաշելու սովորական ժամը, նրա գտնվելու վայրը և ընթացիկ ժամը, հենց այս տվյալների միջոցով google-ը մոտավոր կանխատեսում է թե երբ կարող է մարդը սովածանալ:Շուտով ոչ թե մենք ենք ինֆորմացիա փնտրելու, այլ ինֆորմացիան է մեզ գտնելու
Այստեղ կարող եք կարդալ նաև ապագա բջջայինների մասին, որոնք կախված եղանակից և փողոցների խցանումներից կարող են առավոտյան մի քանի րոպե շուտ արթնացնել ձեզ որպեսզի դուք չուշանաք:

P.S. Ապագա տեխնոլոգիաները կեղտոտ կոշիկներով կամաց-կամաց մտնում են մեր կյանքի մեջ… լավ է թե վատ, դա արդեն ժամանակը ցույց կտա

Google-ի իրական պատմությունը

Artur Beglaryan — Tue, 12 Oct 2010 19:57:49 +0000

Անհնար է, որ մեզանից որևէ մեկը լսաց չլինի Google կազմակերպւտըան մասին, բայց երևի շատ քչերը գիտեն Google-ի իրական պատմությունը: 2007 թվականին փնտրող համակարգերը, ինչպիսիք են Google-ը և Yahoo-ն, ունեցել են միլիարդավոր դոլլարների եկամուտ` ստիպելով նախանձությունից լաց լինել աշխարհի գրեթե բոլոր գործարարներին: Սակայն, երբ ստեղծվեց ինտերնետը, ոչ մեկ չէր մտածում հարստանալ ցանցի միջոցով: Հենց այդ միտքը այդ ժամանակ նույնիսկ չարիք էր համարվում: 90-ականների սկզբներին ցանցային մշակույթի կենտրոնը ոչ թե սիլիկոնային հովիտն էր, այլ Սան Ֆրանցիսկոյի հարավում գտնվող “South Park” փողոցը, որտեղ մինչ այդ արդեն ծնվել էր “WIRED” թերթը և նրա օնլայն տարբերակ “hotwire.com”-ը: Ինչպես պատմում է Wired-ի նախկին աշխատակիցներից մեկը, այդ ժամանակ ինտերնետը այսպես ասաց կամաց-կամաց սեփականաշնորհվում էր, իսկ բոլոր ինտերնետի հետ կապ ունեցող մարդկանց բերաններին մի բառ էր-ԳՈՎԱԶԴ: Հենց այդ բառն էլ բաժանեց ինտերնետի վաղ օգտագործողներին 2 ճակատի: Բարիկադների մի կողմում գործարարներն էին, որոնք ասում էին, որ ինչպես բոլոր կազմակերպությունները, այնպես ել ինտերնետը պետք պահի գովազդը, իսկ մյուս կողմում ութոպիստները, որոնք ասում էին, որ ինտերնետը պետք է լինի ազատ խոսքի դրախտ: Դրանք հիմնականում ուսանօղներն էին, ովքեր ինտերնետը օգտագործում էին իրենց ծրագրերը փորձարկելու համար:

Yahoo

Հենց այդ ժամանակ էլ երկու ուսանողների` Jerry Yang-ին և David Filo-ին առաջարկեցին մեծ կապիտալ: Նրանք պետք է ստեղծեին կազմակերպություն, որը պետք է փող աշխատեր ինտերնետի միջոցով: ԵՎ նրանք ստեղծեցին Yahoo-ն: Jerry-ն և David-ը վախենում էին կայքի մեջ միանգամից գովազդ դնել` համարելով, որ դա կարող է վախեցնել ինտերնետ օգտագործողներին: Նրանք դա համարում էին շատ ռիսկային գործ, քանի-որ կանգնած էին մի շատ ծանր ընտրության առաջ` կամ կորցնել մշտական հաճախորդներին, կամ կորցնել ընկերությունը: 1995 թվականին Yahoo-ի կայքում առաջին անգամ հայտնվեց գովազդային բաներ: Դրանից հետո Yahoo-ի այցելուների թիվը սկսեց շատարագ աճել: Դրանից հետո Yahoo-ն սկսեց պատվերներ ստանալ աշխարհի տարբեր կազմակերպություններից իրենց գովազդը տեղադրելու համար: Yahoo-ն առաջին կազմակերպությունն էր, որը տեսականորեն ցույց տվեց, թե ինչպես կարելի է փող աշխատել ինտերնետի միջոցով: Դրանից հետո սկսվեց ինտերնետի համաշխարհային ԲՈՒՄ-ը!!!!!!!!!: 1996-ի վերջերին Yahoo-ն բախվեց մի շարք մրցակիցների հետ` Infoseek, Altavista, բայց ամենավտանգավորը Excite-ն էր: Առաջին հայացքից այն ոչնչով չէր տարբերվում Yahoo-ից, բայց փաստը մնում էր այն, որ Excite-ի փնտրման տարբերակը ավելի կատարյալ էր, քան Yahoo-ինը: Yahoo-ն օգտագործում էր հետևյալ տարբերակը. նա էկրանին էր բերում սայտերի կատալոգ, որոնք բաժանված էին խմբերի մարդկանց միջոցով: Իսկ Excite-ը հիմնվել էր ծրագրային փնտրման վրա: Երբ հավաքվում էր բառերի կոմբինացիա, Excite-ի ծրագիրը դուրս էր գալիս ցանց, փնտրում էր այն սայտերը, որտեղ կար այդ կոմբինացիան և էկրանին ցույց էր տալիս այդ կոմբինացիայով սայտի տվյալ հատվածը: Դա ժամանակակից փնտրման հիմքն էր: Այդ ժամանակ իսկական վիրտուալ պատերազմ սկսվեց այդ երկու կազմակերպությունների միջև և աստիճանաբար նրանք շեղվեցին իրենց նախնական նշանակությունից: Այժմ նրանք դառել էին խաղատան նման մի բան, որոնք դեպի իրենց էին գերում հաճախորդներին ավելի վառ լույսերով: Այնպես էր ստացվել, որ կարող էիր մեկ օր կորցնել ինֆորմացիան գտնելու համար ու այդպես էլ չգտնել այն:

Google

Ինտերնետին պետք էր ռադիկալ փոփոխություն և հենց այդ ժամանակ էլ հայտնվեց մի նոր կազմակերպություն, որը իր ժամանակի համար ուներ հիմար անվանում Google, որը նշանակում էր տասի հարյուր աստիճան: Այն ծնվեց այն նույն տեղը ինչ մյուսները “South Park”-ում: Ստեղծողները երկու ուսանողներ էին` Larry Page-ն ու Sergey Grin-ը: Այժմ, նայելով Google-ին, բոլորը կասեն, որ այն շատ բարդ կառւցվածք ունի, սակայն այն երևի թե ամենապարզ կառուցվածքն ունի: Google-ի հիմնադիրներից մեկի դիպլոմային աշխատանքում գրված էր, որ եթե Ա կայքում հղում կա Բ կայքի վրա, ապա դա միավոր է բերում Բ կայքին: Այսինքն ինչքան շատ է կայքի միավորը ապա այն ավելի շուտ է հանդիպվում կայքերի ցանկում: Եթե ուշադիր եք եղել, ապա նկատած կլինեք, որ գրեթե ամեն ինչ փնտրելուց Wikipedia կայքի ինֆորմացիան բերվում է սկիզբ: Բայց Google-ի հիմնադիրներին ոչ-ոք չէր հավատում: ԵՎ նրանք միջոցներ էին ման գալիս կայքը փորձարկելու համար: Նրանք ուզում էին ընդամենը 1000000$, որը խղճուկ գումար էր ՏՏ ոլորտում արդոն այդ տարիներին: Այդ ընթացքում Google-ը կարող էր գնել Excite-ը, բայց նրանք ծիծաղելի համարեցին Google-ի իմաստը: Այդ ժամանակ նրանց օգնության հասավ Sun Microsystems-ի ստեղծող Andy Bechtolsheim-ը: Երբ նա առաջին անգամ տեսավ Google-ը, նա հանեց իր բանկային գիրքը և միանգամից 100000$ անոց չեկ գրեց: նույնը արեցին նրա ընկերները: Հավաքվեց 25000000$: Բայց դրանից հետո Google-ը կորցնում էր ամսեկան 500000$ միայն իր կարիքները հոգալու համար: Նրանք չէին ուզում գովազդ դնեին կայքում, քանի որ այդ դեպքում նրանք վոչնչով չէին տարբերվի: Բայց ուրիշ ելք չկար: Նրանց գովզադը հետևյալն էր: Օրինակ BMW-ն շատ փող կտար, եթե Google-ում գրեիր car ու առաջինը իրանց կայքը լիներ: ԵՎ դա աշխատեց: Բայց դա հերիք չէր: Պարզվեց, որ Google-ը իր մեջ պահում

է այն ամենը ինչ մարդիկ գրում են նրա տողում և այդ ինֆորմացիան

սկսեց վաճառել կազմակերպություններին: Google-ը սկսեց աշխատել ամբողջ ուժով: Google-ը սկսեց գնել ինչ իրեն պետք էր, չմոռանալով ստեղծել: Picasa, Youtube, Google Earth, GMail այս բոլորը այժմ պատկանում է Google-ին, այդ կազմակերպությունը այժմ գնահատվում է 20 մլրդ $, տարեկան ունենալով 5 մլրդ $-ից ավել եկամուտ:

Discovery Science

328 427 Icons of the Web

Karen Ghandilyan — Wed, 29 Sep 2010 19:30:02 +0000

2010 թվականի սկզբին Nmap Security Scanner ծրագրի հեղինակները կատարել են միլիոնավոր կայքերի լայնամաշտաբ սկան, և արձանագրել են ռեյտինգները` իկոնկաների(favicon) հետ միասին: Հավաքվել է 328 427 իկոնկա, որից հետո հանելով Nmap ծրագրի կողմից սխալ տրված նկարները ստացել են 288 945 favicon-ներ: Հեղինկաների գլխավոր նպատակն էր http-favicon.nse սկրիպտի բարելավումը, սակայն միևնույն ժամանակ հեղինկաները ստեղծեցին արտացոլում (визуализация), որտեղ մասնկցեցին բոլոր հավաքված favicon-ները:

Ամեն մի favicon-ի չափը համապատասխանում է կայքի ռեյտինգին: Ամենափոքր favicon-ի չափը 16×16 պիկսել է (այսինքն համապատասխանում է favicon-ի օրիգինալ չափին: Ամենամեծ favicon-ի (Google) չափը 11 936 x 11 936 պիկսել է, իսկ ամբողջ դիագրամի չափը կազմում է 37 440 x 37 440 պիքսել (կամ 1,4 գեգապիքսել): Բռաուզերում իմաստ չունի բացել այդ հսկա նկարը, այդ պատճառով հեղինակները ստեղծել են հատուկ սկրիպտ, որը հիշեցնում է Google Maps-ին : Այստեղ դուք կարող եք տեսնել պատկերը ամբողջական չափով:

Իսկ Kirarakan.info կայքի favicon-ը գտնվում է 12 567, 15 447 հատվածում, իսկ favicon-ի չափը 16×16 պիքսել է :

Ֆիլմերի երրորդ առանցքը

Davit Avetisyan — Sun, 08 Aug 2010 22:36:43 +0000

Առաջին կինոֆիլմերը նկարահանվել են ավելի քան մեկ դար առաջ: Դրանք իրենցից ներկայացնում էին անձայն և անգույն ֆիլմեր: Ժամանակի ընթացքում ֆիլմերը ձեռք բերեցին և ձայն, և գույն: Վերջերս մեծ տարածում ստացան նաև ֆիլմեր, որոնցում առկա նաև տարածության երրորդ՝ խորության առանցքը: Դրանց կոչում են եռաչաֆ (3D) ֆիլմեր: Բայց շատ քչերը գիտեն, որ առաջին եռաչաֆ ֆիլմերը նկարահանվել են դեռևս կես դար առաջ: Սակայն այդ ժամանակ դրանք մեծ տարածում չեն գտել: Ֆիլմերի մեծ մասը սկսեցին նկարահանվել եռաչափ ֆորմատով, Հոլիվուդյան ռեժիսյոր Ջեյմս Կամերոնի (James Cameron) Ավատար (Avatar) ֆիլմից հետո, որը վաստակեց հսկայանան գումարներ եռաչափ կինոթատրոննորի շնորհիվ: Վեռջերս նույնիսկ որոշ անգլիական ֆուտբոլային ակումբների խաղերը հեռարձակում են եռաչաֆ ֆորմատով:

Նկարը եռաչափ ցուցադրելու եղանակները

Առաջին եղանակը դա ստերեոսկոպիկ, գունային կոդավորում օգտագործող ակնոցների օգտագործումն է: Այսինքն էկրանին տրվում է երկու տարբեր գույնի նկար իրարից շեղված մարդու աչքերի միջև հեռավորության չափով: Դիտողին տրվում են նկարում պատկերված ակնոցնեից:

Ամեն աչքը տեսնում է իրեն համապատասխանող գույնի նկարը, ստեղծելով եռաչափության էֆֆեկտ:

ՈՒրիշ եղանակներից է հաջորդաբար ամեն աչքին իրեն համապատասխանող նկարի տրամադրման եղանակը: Սա նշանակում է, որ էկրանին բարձր հաճախությամբ թերթում են մեկ աջ աչքի համար նախատեսված նկարը, հետո ձախ: Նույն հաճախությամբ ակնոցների վրա փակվում և բացվում են համապատասխանաբար աջ և ձախ աչքերը:

Ամենատարածված եղանակն է բևեռացնող ակնոցների օգտագործումը: Սրա հիմքում ընկած է լույսի բևեռացվելիության սկզբմունքը: Հայտնի է, որ ըստ լույսի ալիքային տեսության լույսը էլեկտրամագնիսական ալիք է, որը տատանվում է բոլոր ուղղություններով հավասարաչափ: Հատուկ բևեռացուցիչ նյութերի շնորհիվ լույսը սկսում է տատանվել միայն հորիզոնական կամ ուղղահայաց ուղղություններով: Ակնոցների վրա տեղադրված են հակաբևեռաղուղիչներ, որոնցից մեկը հորիզոնական բևեռացված լույսը դարցնում է չբևեռացված, իսկ մյուսը ուղղահայացը: Դրա շնորհիվ տարբեր աչքերով տեսնում ենք տարբեր պատկերներ:

Բացի վերը նշված եղանակներից կան նաև այլ եռաչափ պատկեր ցուցադրելու եղանակներ: Չնայած այքան բազմաթիվ եղանակների առկայությանը, դրանք տալիս են միայն եռաչափության էֆֆեկտ և չեն կարող ցուցադրել եռաչափ աշխարհի բոլոր հատկությունները: Եռաչափ ֆիլմերի ամբողջ հաճույքը, դրական և բացասական կողմերը ինչպես ասում են սեփական կաշվի վրա զգալու համար խորհուրդ եմ տալիս այցելել «Մոսկվա» կինեթատրոնի եռաչաֆ դահլիճը:
809 բլոգ

Torrents: մաս 2

Hrant — Fri, 09 Apr 2010 17:54:00 +0000

Ի՞նչ դժվարություններ ու խնդիրներ են առաջանում BitTorrent համակարգով ֆայլերի փոխանակման ժամանակ, ի՞նչ լուծումներ կան…

Սկիզբը` Torrents: Մաս 1

Նոր peer-ների հայտնաբերումը

BitTorrent համակարգի առաջին վերսիաներում peer-ները միմյանց կարող էին գտնել միայն որոշակի tracker-ի միջոցով: Client-ը tracker-ին ուղարկում է տոռենտի hash-ը, իսկ tracker-ը վերադարձնում է այդ տոռենտի փոխանակությանը մասնակցող peer-ների IP-ների ցուցակը (այդ peer-ների խումբը անվանում են swarm): Սակայն հաճախ միայն մի tracker-ի գոյությունը բավարար չէ BitTorrent-ի անխափան աշխատանքի համար: Նախ, tracker-ը կարող է ժամանակավորապես շարքից դուրս գալ, ինչ-որ պատճառով անհասանելի դառնալ, կամ ընդհանրապես վերանալ (օրինակ` դատարանի որոշման արդյունքում): Մյուս կողմից, նույն ֆայլերի (նույն hash-ով տոռենտի) փոխանակություն կարող է տեղի ունենալ նաև այլ tracker-ների միջոցով: Ինչո՞ւ չկապվել նաև այդ peer-ների հետ…

Ժամանակակից բոլոր տարածված BitTorrent client-ները սատարում են մի շարք տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տալիս գտնել և ֆայլերի փոխանակման մեջ ներգրավել ավելի ու ավելի շատ peer-ներ:

Multi-tracker. .torrent ֆայլում գրվում է ոչ թե մեկ, այլ մի քանի tracker-ների հասցեներ: Client-ը peer-ների IP-ներ ստանում է մի քանի անկախ աղբյուրներից, և դրանցից մեկի խափանումը չի կանգնեցնում ֆայլերի փոխանակությունը:

Peer Exchange. Client-ը peer-ների IP-ներ ստանում է ոչ միայն tracker-ներից, այլև այլ peer-ներից: Եթե մի peer-ը «գիտի» ինչ-որ IP, որ tracker-ում գրանցված չէ, ապա այն այդ մասին «տեղեկացնում է» փոխանակմանը մասնակցող մյուս peer-ներին:

Local Peer Discovery. Client-ը փորձում է գտնել իրեն մոտ IP-ներով peer-ներ` նույն ինտերնետ պրովայդերի (ISP) բաժանորդներ: Սրա հիմնական առավելությունն այն է, որ միևնույն ISP-ի բաժանորդների միջև կապը կարող է ավելի արագ լինել:

DHT. Ներկայիս BitTorrent client-ները հնարավորություն են տալիս peer-ներ գտնել բացարձակապես առանց tracker-ների մասնակցության: Դա կատարվում է այսպես կոչված Distributed Hash Table-ի (DHT) միջոցով: Յուրաքանչյուր client կատարում է tracker-ի դեր և իրեն դիմող peer-ներին օգնում է գտնել նոր peer-ներ:

DHT-ի աշխատանքը կարելի է մոտավորապես պատկերացնել այսպես. client-ները կապ հաստատելուց միմյանց տեղեկացնում են, արդյոք իրենք սատարում են DHT, թե ոչ: DHT սատարող client-ները ստեղծում են հատուկ «ցանց», որի գագաթները (node-երը) բնորոշվում են որոշակի թվով (ID-ով): Որպես ID վերցվում է հենց համապատասխան տոռենտի hash-ը: Նոր peer-ներ գտնելու համար client-ը դիմում է իր շրջապատի այն node-երին, որոնց ID-ները «ամենամոտն» են փնտրվող hash-ին: Նրանք որպես պատասխան ուղարկում են իրենց «հարևաններից» այն node-երի տվյալները, որոնց ID-ները ամենամոտն են: Հաջորդ քայլում client-ը դիմում է այդ նոր node-երին և նրանցից ստանում է նոր node-երի ցուցակներ: Ամեն քայլում գտնված node-երի ID-ները ավելի ու ավելի մոտ են լինում փնտրվող hash-ին: Այս պրոցեսը շարունակվում է մինչև ճշգրիտ նույն hash-ը ունեցող node-ի գտնվելը:

Leecher-ների խնդիրը

Օգտագործողները շատ հաճախ տոռենտը ամբողջությամբ քաշելուց հետո կանգնեցնում են upload-ը, կամ ընդհանրապես տեղափոխում են բեռնված ֆայլերը: Դա հանգեցնում է նրան, որ swarm-ում պակասում են seeder-ները, և մեծ թիվ կազմող leecher-ները չեն կարողանում ստանալ տոռենտի իրենց անհրաժեշտ կտորները: Արդյունքում նվազում է տվյալների փոխանակման արագությունը և ընդհանրապես BitTorrent-ի արդյունավետությունը:

Այս խնդիրը լուծելու համար շատ tracker-ներ փորձում են ստիպել օգտագործողներին երկար ժամանակ մնալ swarm-ում և բեռնած ինֆոմացիան ուղարկել այլ peer-ների: Նախ, tracker-ը .torrent ֆայլը տրամադրում է միայն գրանցված այցելուներին: Յուրաքանչյուր այցելուի համար հաշվարկվում է նրա կատարած download-ի և upload-ի հարաբերությունը (upload ratio): Ըստ այդ ratio-ի հաշվարկվում է ռեյտինգ, և այն օգտագործողներին, որոնց ռեյտինգը ինչ-որ սահմանված թվից փոքր է լինում, որոշակի ժամանակ հետո արգելվում է նոր .torrent-ներ բեռնել:

Իրականում tracker-ը հաշվում է միայն իր մոտ գրանցված peer-ների միջև (իր swarm-ի շրջանակներում) կատարվող տվյալների փոխանակությունը (traffic-ը): Եթե օգտագործողը ինչ-որ կտորներ քաշել կամ ուղարկել է մի peer-ի, որը tracker-ում գրանցված չէ (օրինակ` DHT-ի միջոցով գտնված peer-ի), ապա այդ տրաֆիկը tracker-ը չի հաշվում: Դա է հիմնական պատճառը, որ tracker-ի ցույց տված download/upload-ի ծավալները երբեմն չեն համընկնում client-ի ցույց տված թվերի հետ:

Այս սկզբունքով աշխատող tracker-ները սովորաբար ապահովում են մեծ արագություններ բոլոր տոռենտների համար: Հատկապես էական է տարբերությունը փոքր պահանջարկ ունեցող տոռենտների համար (օգտագործողները աշխատում են «պահել» այն տոռենտները, որոնց seeder-ները քիչ են, քանի որ նոր leecher-ի հայտնվելու դեպքում վերջինին ավելի շատ տվյալներ փոխանցելու հնարավորություն կլինի` seeder-ների միջև «մրցակցություն» քիչ կլինի): Սակայն այս դեպքում էլ տուժում են այն օգտագործողները, որոնց upload-ի արագությունը շատ փոքր է download-ի արագությունից:

Քանի որ tracker-ը իրականում չի մասնակցում տվյալների փոխանակմանը, այն չունի անմիջական հնարավորություն իմանալու, թե peer-ները միմյանց ինչքան տվյալներ են փոխանցում: Ուստի tracker-ը ստիպված է «հավատալ» client-ի կողմից իրեն ուղարկված վիճակագրությանը: Սա նշանակում է, որ tracker-ին կարելի է «խաբել»` նրան «զեկուցել» upload-ի ավելի մեծ ծավալներ, քան իրականում եղել է: Հենց դա են կատարում իրենց «leecher-ների փրկիչ» անվանող ծրագրերը, ինչպես օրինակ` GreedyTorrent-ը:

Օրինական հարցերը

BitTorrent համակարգով աշխարհում փոխանցվում է ահռելի չափերի ինֆորմացիա: Ըստ որոշ գնահատականների, ինտերնետով տվյալների փոխանցման կեսից մի փոքր ավելին բաժին է ընկնում BitTorrent-ին: Բնականաբար, այդ ծավալների զգալի մասը կազմում են ոչ օրինական փոխանակությունները: Տոռենտների տեսքով փոխանցվում են թանկարժեք համակարգչային ծրագրեր, երաժշտական ալբոմներ, ֆիլմեր և այլն և այլն: Այդ պատճառով խոշոր կինոստուդիաները, ծրագրավորման ընկերությունները մշտական պայքարի մեջ են tracker-ների հետ:

Շվեդիայի ոստիկանությունը վերջին տարիներին մի քանի անգամ անջատել է աշխարհի թերևս ամենամեծ tracker-ի` The Pirate Bay-ի սերվերները: Սակայն The Pirate Bay-ը առայժմ շարունակում է աշխատել: Բայց մեծ թվով tracker-ներ դատարանների որոշումներով փակվել են: Օրինակ, 2009-ի նոյեմբերին, Հոլանդիայի դատարանի պահանջով, mininova.org կայքը դադարեցրեց ապօրինի տոռենտների սպասարկումը: Բոլորովին վերջերս Ռուսաստանի ինտերնետային միությունը դատախազության պահանջով փակեց ԱՊՀ տարածքում մեծ հեղինակություն վայելող torrents.ru դոմենը, սակայն վերջինիս tracker-ը շարունակում է նույնությամբ գործել rutracker.org հասցեում:

Ամեն դեպքում BitTorrent համակարգը մնում է ինտերնետում ֆայլերի փոխանցման հզորագույն գործիք, և դրա արդյունավետ օգտագործումը շատ օգտակար է բոլորի համար:

P.S. BitTorrent-ով տվյալների փոխանցման հետաքրքիր վիզուալ նկարագրություն կարելի է տեսնել http://mg8.org/processing/bt.html հասցեում: